Wat is het verschil tussen een tekenaar en een elektrotechnisch tekenaar?

Een elektrotechnisch tekenaar is een gespecialiseerde technisch tekenaar die niet alleen ruimtelijke of bouwkundige tekeningen maakt, maar specifiek elektrotechnische installaties uitwerkt in schema’s, plattegronden en installatietekeningen. Het grote verschil zit in de vakinhoud: een elektrotechnisch tekenaar begrijpt stroomkringen, normen en installatietechniek, terwijl een gewone tekenaar tekent wat hem wordt aangeleverd zonder die technische vertaalslag te kunnen maken. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over dit verschil, de opleiding, de software en de doorgroeimogelijkheden.

Welke vakkennis heeft een elektrotechnisch tekenaar die een gewone tekenaar niet heeft?

Een elektrotechnisch tekenaar beschikt over diepgaande kennis van elektrotechnische installaties, normen en systemen die een generieke technisch tekenaar niet heeft. Denk aan inzicht in sterkstroom- en zwakstroominstallaties, kennis van NEN 1010 en NEN 3140, en het vermogen om een installatietekening technisch correct te interpreteren en uit te werken zonder dat een ingenieur elke stap hoeft voor te kauwen.

Waar een gewone tekenaar werkt vanuit geometrische nauwkeurigheid, werkt een elektrotechnisch tekenaar vanuit technisch begrip. Hij of zij weet wat een aardlekschakelaar doet, begrijpt de opbouw van een verdeelinrichting en kan een potentiaalvereffeningsinstallatie correct intekenen. Die combinatie van tekenvaardigheid en elektrotechnische vakkennis maakt het profiel uniek.

Concrete kennisgebieden die een elektrotechnisch tekenaar onderscheiden:

• Kennis van licht- en krachtinstallaties en de bijbehorende symbolen en normen
• Begrip van besturingsinstallaties, DALI- en KNX-systemen voor lichtbesturing
• Inzicht in veiligheidssystemen zoals brandmeldinstallaties, toegangscontrolesystemen en verpleegoproepinstallaties
• Kennis van normen zoals NEN 1010 en NEN 3140 voor laagspanningsinstallaties
• Vermogen om technische specificaties te vertalen naar werkbare installatietekeningen

Welke tekeningen maakt een elektrotechnisch tekenaar precies?

Een elektrotechnisch tekenaar maakt installatietekeningen waarmee monteurs in het veld aan de slag kunnen. Dat omvat onder meer eenlijnschema’s, verdeelinrichtingsschema’s, kabelroutes, plattegronden met installatiepunten en as-built-tekeningen na oplevering. Elke tekening heeft een specifiek doel in het installatieproces.

De meest voorkomende typen elektrotechnische tekeningen zijn:

• Eenlijnschema’s: een schematische weergave van de elektrische verdeling, van hoofdverdeler tot groepen
• Plattegronden: tekeningen waarop de posities van installatiepunten, leidingtraces en apparatuur zijn ingetekend
• Kabelstaten en kabelroutes: overzichten van welke kabels waar lopen en welke specificaties ze hebben
• Verdeelinrichtingsschema’s: gedetailleerde schema’s van verdeelkasten met alle componenten en aansluitingen
• As-built-tekeningen: bijgewerkte tekeningen die de werkelijk gerealiseerde situatie vastleggen na uitvoering
• Systeemtekeningen: voor specifieke installaties zoals brandmeldinstallaties, camerabewaking of toegangscontrolesystemen

In complexe omgevingen, zoals gebouwen met strenge veiligheidseisen, moeten deze installatietekeningen exact kloppen. Een fout in een schema kan leiden tot installatiefouten die later moeilijk te traceren zijn.

Welke software gebruikt een elektrotechnisch tekenaar?

Een elektrotechnisch tekenaar werkt primair met CAD-software en sectorspecifieke tekenprogramma’s die geschikt zijn voor elektrotechnische schema’s en installatietekeningen. De meest gebruikte pakketten zijn AutoCAD, EPLAN, Revit en branchespecifieke tools zoals AutoCAD Electrical of DDS-CAD.

De keuze voor software hangt af van het type werk en de fase in het project:

• AutoCAD: de basisstandaard voor 2D-tekeningen, breed inzetbaar voor plattegronden en kabelroutes
• AutoCAD Electrical: een uitbreiding op AutoCAD met specifieke bibliotheken en functies voor elektrotechnische schema’s
• EPLAN: veelgebruikt voor besturingsschema’s en schakelkasten, met sterke automatiseringsmogelijkheden
• Revit: BIM-software waarmee elektrotechnische installaties driedimensionaal worden uitgewerkt in een gebouwmodel
• DDS-CAD: een installatiegericht pakket dat veel gebruikt wordt in de Nederlandse installatiebranche

BIM, ofwel Building Information Modelling, wint sterk aan terrein. Een BIM modelleur of Revit tekenaar werkt in een gedeeld 3D-model samen met andere disciplines zoals constructeurs en installateurs, wat coördinatieproblemen tijdens de uitvoering sterk vermindert.

Wat is het verschil in opleiding tussen een tekenaar en een elektrotechnisch tekenaar?

Een gewone technisch tekenaar volgt doorgaans een opleiding in de richting van bouwtechniek, werktuigbouwkunde of constructietekenen op MBO-niveau. Een elektrotechnisch tekenaar heeft daarbovenop een specifieke opleiding of richting gevolgd binnen elektrotechniek, of heeft de tekenvaardigheid gecombineerd met praktijkervaring in de elektrotechnische installatiebranche.

Op MBO-niveau bestaan er richtingen zoals Elektrotechnische Installaties (niveau 3 en 4) die een goede basis bieden. Veel elektrotechnisch tekenaars beginnen als monteur of eerste monteur en groeien door naar een tekenaarsfunctie, waarbij ze hun praktijkkennis inbrengen in het tekenwerk. Die combinatie van werkvloerervaring en tekenvaardigheid is in de praktijk zeer waardevol.

HBO-opgeleide engineers met een richting als Elektrotechniek of Technische Informatica kunnen doorgroeien naar de functie van Tekenaar Engineer, waarbij ze zowel teken- als engineeringstaken uitvoeren. Het verschil in opleiding vertaalt zich direct in de diepte van de technische kennis en de zelfstandigheid waarmee iemand complexe installatietekeningen kan uitwerken.

Wanneer heb je een elektrotechnisch tekenaar nodig in plaats van een gewone tekenaar?

Je hebt een elektrotechnisch tekenaar nodig zodra het tekenwerk elektrotechnische vakkennis vereist om correct te zijn. Bij het uitwerken van installatietekeningen voor licht- en krachtinstallaties, brandmeldinstallaties, besturingsinstallaties of andere elektrotechnische systemen is een generieke tekenaar simpelweg niet toegerust voor de taak.

Concrete situaties waarin je een elektrotechnisch tekenaar nodig hebt:

• Het opstellen van eenlijnschema’s en verdeelinrichtingsschema’s voor een nieuwbouw- of renovatieproject
• Het uitwerken van kabelroutes en installatieplannen voor complexe gebouwen met strenge veiligheidseisen
• Het bijwerken van as-built-documentatie na oplevering van een installatie
• BIM-modellering waarbij elektrotechnische installaties gecoördineerd moeten worden met andere bouwdisciplines
• Projecten waarbij normen zoals NEN 1010 of NEN 3140 van toepassing zijn en de tekeningen moeten aantonen dat aan die normen wordt voldaan

Een gewone tekenaar kan prima ingezet worden voor bouwkundige of constructieve tekeningen. Maar zodra elektrotechnische systemen in het spel zijn, is gespecialiseerde kennis onmisbaar voor de kwaliteit en veiligheid van de installatie.

Kan een tekenaar doorgroeien naar elektrotechnisch tekenaar?

Ja, een tekenaar kan zeker doorgroeien naar elektrotechnisch tekenaar, maar dat vereist gerichte bijscholing of werkervaring in de elektrotechnische installatiebranche. De tekenvaardigheid is al aanwezig; de elektrotechnische vakkennis moet erbij worden opgebouwd via cursussen, praktijkervaring of een aanvullende opleiding.

Een veelvoorkomend pad is dat iemand begint als technisch tekenaar, gaat werken bij een elektrotechnisch installatiebedrijf en daar on-the-job de vakkennis opdoet. Andersom komt het ook voor: een monteur of eerste monteur die affiniteit heeft met tekenen en documentatie, en die stap maakt naar een tekenaarsfunctie. Die praktijkachtergrond is een enorm voordeel, omdat de tekenaar precies weet hoe een installatie in de praktijk wordt gerealiseerd.

Relevante stappen voor een tekenaar die wil doorgroeien:

1. Basiskennis elektrotechniek opdoen via een MBO-opleiding of gerichte cursussen
2. Vertrouwd raken met elektrotechnische normen zoals NEN 1010
3. Ervaring opbouwen met sectorspecifieke software zoals AutoCAD Electrical, DDS-CAD of Revit
4. Werkervaring opdoen bij een installatiebedrijf waar begeleiding en praktijkervaring samenkomen

Hoe Sasburg Techniek werkt met elektrotechnisch tekenaars

Bij Sasburg Techniek werken elektrotechnisch tekenaars aan installatietekeningen voor ziekenhuizen en zorginstellingen. Dat zijn omgevingen waar de tekeningen foutloos moeten zijn, waar normen als NEN 1010 en NEN 3140 leidend zijn en waar de samenwerking tussen tekenkamer en werkvloer direct invloed heeft op de kwaliteit van de uitvoering.

Wat Sasburg Techniek biedt aan tekenaars en engineers:

• Werken aan technisch complexe en afwisselende projecten voor ziekenhuizen en zorginstellingen
• Functies als Tekenaar FG4, Tekenaar Engineer en BIM modelleur/Revit tekenaar met bijbehorende salarisbandbreedtes
• Persoonlijke groeiplannen en jaarlijkse gesprekken over jouw ontwikkeling
• Werken met de nieuwste technieken en innovaties in de installatiebranche
• Een stabiel team dat langdurige samenwerkingen centraal stelt
• Winstdeling die toeneemt met dienstjaren en ontwikkeling

Ben jij een elektrotechnisch tekenaar of wil je die stap maken? Bekijk de openstaande vacatures bij Sasburg Techniek of neem direct contact op om te bespreken wat de mogelijkheden zijn.

Gerelateerde artikelen

• Welke vaardigheden zoeken werkgevers in een werkvoorbereider installatietechniek?
• Welke vaardigheden zoeken werkgevers in een servicemonteur elektrotechniek?
• Waarom is nauwkeurigheid zo belangrijk als tekenaar elektrotechniek?
• Hoe werkt een tekenaar samen met engineers en werkvoorbereiders?
• Wat zijn veelgemaakte fouten in de werkvoorbereiding elektrotechniek?